کرسی ترویجی «سیر مقتل‌نگاری تا پایان قرن سوم» برگزار شد

photo_2018-02-14_11-14-29

کرسی ترویجی «سیر مقتل نگاری تا پایان قرن سوم» با ارائه و سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین حسینیان مقدم برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی و بین الملل، هشتمین کرسی ترویجی با موضوع «سیر مقتل‌نگاری تا پایان قرن سوم» روز چهارشنبه، ۲۵ بهمن ماه به همت معاونت پژوهش برگزار شد.

در این کرسی ترویجی، حجت الاسلام والمسلمین دکتر «حسین حسینیان مقدم» به عنوان ارائه دهنده، حجت الاسلام والمسلمین دکتر «مصطفی صادقی» به عنوان ناقد و سرکار خانم «هاجر رضایت» به عنوان دبیر علمی حضور داشتند.

حجت الاسلام و المسلمین حسینیان مقدم در ابتدای برنامه به مفهوم‌شناسی واژگانی بحث پرداخت و با تفکیک مقتل‌نگاری از عاشورانگاری سیر مقتل‌نگاری را محور سخن قرار داد و تأکید کرد: این سیر با تکیه بر اصحاب امامان(علیهم‌السلام) خواهد بود دلیل تکیه بر اصحاب آن است که اینان با ائمه(علیهم‌السلام) ارتباط مستقیم داشتند و می‌توانستند آرا و نظرات آنان را منعکس کنند که این خود وسیله ای است برای دستیابی به فهم نقش ائمه(علیهم‌السلام) در این شاخه از تاریخ نگاری.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با بیان ویژگی‌های مقتل‌نگاری اظهار داشت: مراد از مقتل‌نگار، نگارنده مقتل است، نه نقل‌کنندگان شفاهی یا کسانی که خبری را ضمن دیگر آثارشان آورده باشند.

وی در ادامه مقتل‌نگاری را نوعی واقعه‌نگاری برشمرد، با این تفاوت که واقعه‌نگاری بر محور حادثه و مقتل‌نگاری بر محور انسانی محور است که در پی حوادث (شورش و قیام) خونین داخلی در جامعه اسلامی کشته شده باشد.

حجت الاسلام و المسلمین حسینیان مقدم تصریح کرد: بر اساس دو معیار پیش گفته، نه ناقلان شفاهی مقتل‌نگار شمرده شده‌اند و نه درباره ترور شده‌ها، کتابی به نام مقتل نگاشته شده است.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در ادامه شیعیان را در سه مرحله پایه‌گذاری، توسعه و استمرار پیشگام مقتل‌نگاری دانست و افزود: از آنجا که بیشتر آثار مقتل‌نگاران در دسترس نیست، توجه به شرح حال آنان و سلسله مشایخ و شاگردان برای راهیابی به مبانی فکری و معرفتی و نیز صنف‌شناسی نگارشی آنان درخور توجه است.

حجت الاسلام و المسلمین حسینیان مقدم در بیان سیر مقتل‌نگاری، اصبغ بن نباته را با نگارش کتاب «مقتل الحسین» پایه‌گذار مقتل‌نگاری و پس از وی، جابر را با نگارش مقتل امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) توسعه‌دهنده مقتل‌نگاری عنوان و رویکرد آن دو را فراتاریخی و کلامی با هدف دفاع از اهل بیت(علیهم‌السلام) وصف کرد.

وی در ادامه گسترش مقتل‌نگاری را در چند محور یادآور شد:

۱. گسترش از مقتل الحسین(علیه‌السلام) به دیگران؛ مانند مقتل امیرالمؤمنین(علیه‌السلام)؛ درخور توجه است که عثمان نخستین مقتول جنبش خونین در درون جامعه اسلامی است، که مقتل او نانگاشته ماند تا این که شیعیان آن را نگاشتند.

۲. گسترش از امامیه به دیگر فرق؛ مانند اهل سنت، زیدیه و غالیان؛ درخور توجه است، که مقتل‌نگاری کاربرد مهمی در تحریک عواطف برای قیام بر ضد ستمگران دارد و با این حال زیدیه بر خلاف امامیه کمترین نقش را دارند.

۳. گسترش از نقل اخبار به بیان ادبی.

۴. گسترش از تک‌نگاری به فهرست‌نگاری و مقتل‌نگاری خاندانی (جامع‌نگاری).

۵. گسترش از مقتل‌نگاری خاندانی به مقتل  نگاری صنفی.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در ادامه بیان داشت: ائمه معصومین(علیهم‌السلام) توجه اصلی خود را معطوف به تثبیت جایگاه امامت کرده و دانش‌هایی را تقویت کردند که بیشترین تأثیر را در این خصوص داشته باشد و در عرصه مقتل‌نگاری به فرهنگ‌سازی موردی از طریق تشویق به مقتل‌خوانی امام حسین(علیه‌السلام) اکتفا کردند.

در ادامه، حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین دکتر «مصطفی صادقی» عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به طرح برخی سؤالات پرداخت، از جمله: تعریف صحابی ائمه(علیهم‌السلام) چیست؟ شیعه بودن ابومخنف را چطور ثابت می‌کنید؟ مقتل‌نگاری شعبی چه زمانی بوده؟ چرا از اصبغ در عصر امام حسن(علیه‌السلام) و امام حسین(علیه‌السلام) سخنی به میان نیامده؟ مدرک زیدی بودن مذهب نصر بن مزاحم چیست؟ دفاع مقتل‌نگاران از امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به چه معناست؟ استفاده زیاد از کلیشه‌های (علیه‌السلام) و (صلی‌الله‌علیه‌وآله) چه ضرورتی دارد؟

حجت‌الاسلام‌ و‌المسلمین حسینیان مقدم در پاسخ به این پرسش‌ها، گفت: دفاع از اهل‌بیت(علیهم‌السلام) در مقتل‌نگاری کسانی مانند اصبغ و جابر جعفی بیان پیشگویی‌ها و رویکرد فراتاریخی با تکیه بر ارائه پیام حادثه بوده نه نقل ریزحوادث آن، که تمایز آنان را با کسانی مانند ابومخنف را نشان می‌دهد.

وی تصریح کرد: شیعه بیشتر بر تعریف صحابه پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تکیه کرده و تعریف مستقلی از صحابه ائمه ارائه نداده است. در مورد نام اصبغ دو تصحیف و اشتباه صورت گرفته، عبارت ابوالقاسم عن الاصبغ به قاسم بن اصبغ تغییر یافته و عده‌ای گمان کرده‌اند که شخصی به نام قاسم بن اصبغ وجود دارد در حالی که چنین نیست.

مطالب مرتبط :

نظرات

نظری هنوز ارسال نشده است.

ارسال نظر

ارتباط با جامعة الزهرا(س)

  • نشانی: قم، بلوار بوعلی
  • مرکز تلفن: ۳۲۱۱۲۰۰۰
  • دورنگار: ۳۲۹۲۵۱۱۰
  • صندوق پستی: ۳۷۱۸۵۳۴۹۳
  • کد پستی: ۳۷۱۶۹۱۶۶۵۱
  • پیام: ۵۰۰۰۱۷۱۷۱۸۱۸۱۹